Village that learns

เมนูหลัก

Who's Online

ขณะนี้มี 1 บุคคลทั่วไป ออนไลน์

NewsFlash Scroller

การจัดการน้ำนอกเขตพื้นที่ชลประทาน ของผู้ใหญ่ทองคำ ยิ้มรัมย์ ขุดสระ 10 ไร่ ด้วยมือเป็นเวลาหลายปี ใช้ภูมิปัญญาให้ควายมานอนเป็นปลักโคลนก้นสระ เพื่ออุดช่องว่างดินให้สระเก็บน้ำไว้ใช้ได้ตลอดปี

พื้นที่รอบสระน้ำ ปลูกหญ้าแฝกเพื่อรักษาขอบสระ มีไม้ใหญ่ให้ร่ม ป้องกันการระเหย และทำเกษตรผสมผสานตามแนวทางทฤษฎีใหม่

เมื่อกักเก็บน้ำได้เต็ม ปลาเติบโตในสระตามธรรมชาติ ว่ายเที่ยวออกไปในนาข้าว วางไข่ทิ้งไว้ กลายเป็นบ่ออนุบาลปลาในนาข้าว ถึงฤดูน้ำในสระลด ปลาวัยอ่อนว่ายกลับมาอยู่ในสระใหญ่ มีปลาจับกินได้ตลอดปี

ระบบชลประทานที่เสื่อมสภาพเป็นเวลานานกว่า 10 ปี และไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้ เนื่องจากแหล่งน้ำ อยู่ต่ำกว่าพื้นที่การเกษตรของชาวบ้าน การขุดทางตามทางน้ำ ทำให้กลายเป็นทางระบายน้ำออกจากชุมชน แต่เก็บน้ำและส่งน้ำสู่พื้นที่ไม่ได้

ที่ทำการชาวนา อบรมถ่ายทอดแนวคิดในการขุดสระเก็บน้ำประจำไร่นา ขยายเครือข่ายความคิดไปสู่สมาชิกในชุมชน

ผู้ใหญ่ทองคำ ยิ้มรัมย์ กำลังอธิบายแนวคิดในการจัดการน้ำ และการดำเนินชีวิตตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ให้กับทีมลงพื้นที่โครงการ "เครือข่ายปฏิบัติการน้ำชุมชน"

ภูมิปัญญาในการจัดการน้ำ ฤดูฝนน้ำล้นสระ ระบายน้ำผ่านท่อมายังจุดพัก เพื่อกระจายน้ำแบ่งออกไปพื้นที่การเกษตรทั้งสองฝั่ง

แนวคลองขุดขวางทางน้ำหลาก เพื่อเพิ่มพื้นที่กักเก็บน้ำ ระยะทาง 2 ก.ม. บริจาคที่ร่วมกันโดยชาวบ้าน 30 กว่าราย จากหมู่ 2,7,1 ช่วยเหลือพื้นที่การเกษตรได้ 1,500 ไร่

บ้านห้วยปลาหลด จ.ตาก เป็นชุมชนชาวมูเซอ อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช เป็นหมู่บ้านเล็กๆ กลางหุบเขา ผู้คนยังคงประเพณีวัฒนธรรมชนเผ่าอย่างในอดีต แม้จะได้รับผลกระทบจากความเจริญต่างๆ ที่คืบคลานเข้ามา

กลุ่มผู้นำชุมชน ซึ่งมีบทบาทในนำชาวบ้านจัดการแหล่งน้ำ ทำฝายต้นน้ำลำธาร และพัฒนาชุมชน จนเป็นชุมชนตัวอย่างเรื่องคนอยู่กับป่า จนได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียว และรางวัลชมเชยประกวดน้ำชุมชน

ทีมงานลงพื้นที่เพื่อเฟ้นหาบุคลกรแกนนำและเยาวชน เพื่อเก็บข้อมูล วางแผนการทำงานเชิงลึก และต่อยอดการพัฒนาคุณภาพแม่ข่าย

ไร่กาแฟที่ชาวบ้านปลูกผสมผสานอยู่กับป่าชุมชน โดยไม่ทำลายต้นน้ำ เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของชุมชน

จากกาแฟ ผลิตผลของชุมชน สู่ร้านกาแฟสดของพ่อหลวง ผู้นำชุมชน นำเมล็ดกาแฟจากท้องถิ่น มาคั่ว บด และชงเอง ถือว่าเป็นสินค้าที่น่าสนใจพัฒนาการทำเป็น Brand กาแฟของชาวมูเซอ

พื้นที่จัดสรรโครงการหมู่บ้านป่าไม้แผนใหม่ ตามแนวพระราชดำริ ซึ่งทางอุทยานแห่งชาติฯ จัดสรรเป็นพื้นที่ทำกิน สำหรับทำการเกษตรของชาวมูเซอ พืชผักผลไม้ที่ได้ สด สะอาด ปลอดสารพิษ เพราะสภาพแวดล้อมที่ดี จนไม่ต้องใช้สารเคมี

การดึงน้ำจากป่าต้นน้ำด้วยระบบประปาภูเขา เพื่อมาใช้ทำการเกษตร

การเป็นชุมชนห่างไกล และอยู่ในเขตอุทยานฯ ทำให้การดึงไฟฟ้าเข้าหมู่บ้านเป็นไปได้ยากลำบาก ชาวบ้านทุกครัวเรือนต้องใช้โซล่าเซล เป็นแหล่งผลิตไฟฟ้า ใช้ได้ในช่วงกลางวัน แดดจัด เก็บไฟสำรองแบตเตอรี่ไว้ใช้ไม่ได้นาน

ผลผลิตการเกษตรของชาวบ้าน มีตลาดดอยมูเซอ เป็นแหล่งจำหน่ายหลัก มีนักท่องเที่ยวเป็นกลุ่มลูกค้าสำคัญ สร้างรายได้ให้ชาวมูเซอ จนสามารถยึดเป็นอาชีพหลักของชาวบ้านแทบทุกหลังคาเรือน

แรงดันน้ำจากระบบประปาภูเขา สามารถทำให้ระบบสปริงเกอร์ทำงานได้ โดยอาศัยแรงดันเพียงอย่างเดียว ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า

ฝายต้นน้ำลำธารถาวรแบบคอนกรีต ด้านหลังหมู่บ้าน ชาวบ้านร่วมใจกันทำเพิ่มขึ้นทุกปี มีฝายหลายรูปแบบกระจายอยู่ตามร่องน้ำในป่า การสร้างฝายเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้สภาพป่ามีความอุดมสมบูรณ์กลับคืนมา

วิถีชนบท ตอน การจัดการน้ำระดับชุมชน